İş zekası projelerinin sonunda ortaya çıkan tablo çoğu zaman şu: onlarca gösterge paneli, yüzlerce grafik ve hâlâ "peki şimdi ne yapacağız" sorusuna cevap veremeyen bir yönetim ekibi. Rapor sayısı arttıkça karar kolaylaşmıyor; çoğu zaman zorlaşıyor.
Sorun veri değil, soru
Çoğu BI projesi "elimizde şu veriler var, bunlardan ne gösterebiliriz" sorusuyla başlar. Bu, teknik olarak verimli ama yönetsel olarak verimsiz bir başlangıçtır. Üretilen paneller doğru, ilgi çekici ve işe yaramaz olur.
Doğru başlangıç noktası tersidir: hangi kararı daha iyi vermek istiyoruz? Karar belliyse, o kararı besleyen metrik de bellidir. Metrik belliyse, hangi veriye ihtiyaç duyulduğu da bellidir.
Bir metriğin işe yaraması için
Panele koyduğunuz her göstergenin şu üç testi geçmesi gerekir:
- Bir eyleme bağlanıyor mu? Bu sayı kötüye giderse birinin yapabileceği somut bir şey var mı? Yoksa o gösterge bilgi değil, dekordur.
- Sahibi var mı? Sayıdan sorumlu olan kişi belli mi? Sahipsiz metrik, kimsenin bakmadığı metriktir.
- Eşiği var mı? Hangi değerin "normal", hangisinin "müdahale gerektiren" olduğu tanımlı mı? Eşiksiz bir grafik, her bakanın kendi yorumunu yaptığı bir resimdir.
Az gösterge, net karar
Bir yönetim panelinde beş ile dokuz arasında gösterge olması, otuz gösterge olmasından neredeyse her zaman daha iyidir. Kalabalık panelin iki yan etkisi vardır: önemli olan kaybolur ve panel zamanla hiç açılmaz.
Pratik bir yöntem, panelleri karar sahibine göre ayırmaktır. Satış müdürünün paneliyle genel müdürün paneli aynı olmamalıdır; çünkü verdikleri kararlar aynı değildir.
Verinin doğruluğu bir defalık iş değil
BI projelerinin güven kaybettiği an, iki panelin aynı soruya farklı cevap verdiği andır. Bu bir kez yaşandığında, sonraki tüm raporlar şüpheyle karşılanır.
Bunu önlemek için metrik tanımlarının tek bir yerde, yazılı ve versiyonlanmış olarak tutulması gerekir. "Ciro" ne demek — iade dahil mi, KDV dahil mi, hangi tarihe göre? Bu tanım bir kere netleşmeli ve tüm raporlar aynı tanımı kullanmalıdır.
Panelden aksiyona
İyi kurgulanmış bir iş zekası çözümü, kullanıcıyı grafikte bırakmaz. Göstergenin yanında "bu neden böyle" sorusuna cevap veren kırılım, onun da yanında ilgili işlem kaydı bulunur. Kullanıcı üç tıklamada sayıdan olaya inebiliyorsa, panel gerçekten karar üretiyor demektir.